Sağlık Bakanı Koca, salgının birinci yılında değerlendirmelerde bulundu

Sağlık BakanıFahrettin Koca, Sağlık Bakanlığı Yerleşkesi'nde, 11 Mart 2020'deTürkiye'de ilk Kovid-19 vakasınıntespitinden sonraki 1 yıllık sürece dair değerlendirmelerde bulundu.

İlkvakanın açıklandığı günün üzerinden tam 1 yıl geçtiğini anımsatan Koca, DünyaSağlık Örgütünün (DSÖ) küresel salgın ilanınında bundan bir yıl önce yine bugün yapıldığını hatırlattı.

Koca, 10Mart'ı 11 Mart'a bağlayan gece vatandaşların huzuruna çıktığını hatırlatarak"Zaman kazanmış olsak da virüsün ülkemize girişinin kaçınılmaz olduğunu,durumu sağduyu içinde karşılamak gerektiğini, hazırlıklı olduğumuzu ifadeetmiştim. Kovid-19, son 100 yıl içinde tüm dünyanın aynı anda savaştığı, vakave kayıp sayıları bu denli yüksek ilk salgın. Geride kalan zamandabaktığımızda, salgını ortak düşmanın virüs olduğu küresel bir savaşa benzetmekmümkündür." diye konuştu.

"Bilim, virüse karşı üstünlük eldeetti"

Bu zamanzarfında sadece can kaybı yaşanmadığını ifade eden Koca, sözlerine şöylesürdürdü:

"Tıpkısavaşlardaki gibi yaşama düzenimiz alt üst oldu, iş hayatı evlere taşındı, pekçok ülkede büyük toplumsal huzursuzluklar, yoksulluk, işsizlik baş gösterdi.Maske takmadan dışarıya adım atılmayan, insanların, değil tokalaşmak, birbirineyakın durmaktan bile kaçındığı dünyayı biz olsa olsa filmlerde düşünebilirdik.Tam 1 yıldır ister istemez alıştığımız bu dünyada yaşıyoruz. Eskidenhastanelerde gördüğümüz maske ile kendi kendimizin doktoru olduğumuzubiliyoruz."

Salgının,1 Aralık 2019'da Çin'in Vuhan kentinde başladığını hatırlatan Koca, ilkhaftalarda virüs hakkında çok az şey bilindiğini, bugün ise uğradığı en sonmutasyonlara kadar her konuda bilgi sahibi olunduğunu dile getirdi. Koca,"Beklediğimiz gibi, bilim virüse karşı üstünlük elde etti. Aşıçalışmalarıyla atılan adımlar uygarlığın yüz akı oldu." dedi.

"Çok yakında 5 yerli aşı adayımız dahainsan çalışmalarına başlayacak"

Aşıkonusuna değinen Koca, dünyada kullanımda olan 7 ayrı Kovid-19 aşısı olduğunubelirtti.

Koca,büyük bir yarış bulunan aşı tedarikinde Türkiye'nin en hızlı davrananülkelerden biri olduğunun altını çizerek şunları kaydetti:

"Çin'dekiüreticiyle 50 milyon dozluk aşı anlaşmasını kasım ayında yaptık. Siparişin ilkkısmını aralık sonunda teslim aldık. Toplam 130 milyon doz aşı için iki ayrıaşı üreticisiyle anlaştık. Ayrıca başından beri bunun dışında 3 ayrı aşıüreticisiyle de görüşüyoruz. Bugün itibarıyla uygulanan aşı 10 milyon dozdanfazladır. Yerli aşılarımızla ilgili aşıları da sizlere düzenli olarakbildirdim. Çok yakında 5 yerli aşı adayımız daha insan çalışmalarınabaşlayacak. Yakın bir gelecekte kendi aşılarımızı kullanacağız.

Araştırmalar,bilim insanlarımızın seçtiği SinoVac aşısının her 100 kişiden 80'inden fazlasındaetkili olduğunu, aşının beklenen koruyuculuğu gösterdiğini ortaya koydu. Aşısıyapılan ama hastalığa yakalanan az sayıda kişi ise Kovid-19'u hafif geçirmekte,genel olarak hastanede tedaviyi gerektirecek şikayetlere rastlanmamaktadır.Görünen o ki koronavirüs kısa bir zaman zarfında grip gibi sıradan bir hastalıkhaline gelmeyecek ama 2020 yılına çöken kabus, 2021'de aynı şekilde devametmeyecek. Çok geçmeden salgın, şimdiki gücünü kaybedecek. Daha ileride kimbilir belki de 'Üzerinize afiyet' sözü eşlik edecek, korku unutulupgidecek."

"Maskeyle hastalığın bulaşma yollarınıkapatmalıyız"

BakanKoca, salgının, tam 1 yıl süren saygıya layık sabrı daha uzun bir sürezorlamayacağının bilinmesini istediğini söyledi.

"Buözveri ve özlem dolu günleriniz, hastalığa yakalanma, yakınlarınızı kaybetmeendişeniz yerini hayatınızı yeniden düzenlemenin mutluluğuna bırakacak."diyen Koca, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Size,maskeleri tanımadığımız, yakın durmanın yakınlık ifadesi olduğu günlerimizegeri dönmeyi tam olarak vaat edemem ama oraya doğru yürüdüğümüzü görüyoruz.Bilimin hedefi de insanlığın beklentisi de bu.

Planladığımızşekilde nüfusumuzun 50 milyonluk kısmının aşısını sonbahardan önce yaparsaksalgın üzerimizde ağır bir baskı olmaktan çıkacak. Vaka sayıları, kayıplarşimdikiyle kıyas edilemeyecek kadar azalacak, virüsün yayılım hızı düşecek.Kuvvetle umut ediyorum, dünya ölçeğinde verilen bu savaşta, başarı gösterilenilk cephelerden biri, bu cephe, bu ülke olacak. Bunun ihmale gelme şartlarıvar. Aşı tamamlanıncaya dek elimizdeki tek silah, tedbirdir. Maskeylehastalığın bulaşma yollarını kapatmalıyız. Sosyal mesafe ile kişiselsınırlarımızı korumaya almalıyız. 1 yıl boyunca bu sözlerin çok tekrarlandığınısöyleyenler çıkabilir. Haklılar. Bu kardeşlerimin duygularını iyi anlıyor,onlara sayısız insanın hastalığa basit ihmaller sonucu yakalandığınıhatırlatmak istiyorum."

Koca,tedbirlere uyabilmek için büyük çaba sarf edildiğini vurgulayarak, "Evdenadım atar atmaz dikkat kesilmek, küçücük ofislerde, asansörlerde, dolmuştariskten uzak durmaya çalışmak sıradan zorluklar değil. Ağır hastaların neleryaşadığını bilmek, turkuaz tablodaki vefat sayılarını gün gün takip etmek vezamanla bunlara birer sayıymış gibi yabancılaştığını dehşetle fark etmek, canyakıcı şeylerdir." ifadelerini kullandı.

Vatandaşlarınhuzuruna çıkarak 17 Mart 2020'de ilk vefat haberini verdiğini hatırlatan Koca,kaybettikleri hastanın 89 yaşında kronik rahatsızlıkları olan bir eczacıolduğunu söyledi.

O tarihtenbu yana Kovid-19 sebebiyle vefat edenlerin sayısının 30 bine, toplam vakasayısının 3 milyona yaklaştığını dile getiren Koca, "Bu bir yılın diğerbazı günlerini de anmak istiyorum. Artık biraz soluklanabildiysek, bunu birazda hatırlatacağım günlerde atılan adımlara borçluyuz." dedi.

TürkiyeKoronavirüs Bilim Kurulu'nun Dünya Sağlık Örgütü'nün hastalığı bir "pandemi"olarak ilan etmesinden çok önce 22 Ocak'ta kurulduğunu anımsatan Koca, kurulunsalgınla ilgili ilk rehberi 24 Ocak'ta hazır hale getirdiğini ve bunun takdireşayan bir olay olduğunu ifade etti.

BakanKoca, Türkiye'nin 4 Şubat'ta kendi ürettiği yerli tanı kitinin dağıtımınabaşladığını, Kovid-19 testi yapılabilecek laboratuvar sayısının 47'den 461'eyükseltildiğini söyledi.

"Kendimize övünme payıçıkarmıyoruz"

Türkiye'ninkendi solunum cihazını üreterek hem kendi hastanelerine hem de ihtiyaç duyanülkelere ulaştırdığını dile getiren Koca, 10 Mart'tan itibaren vatandaşlaramaske dağıtıldığını, filyasyon ve izolasyon ekiplerinin sahaya indiğinibelirtti.

BakanKoca, "Filyasyon denilen yaygın taramaya hemen başvurmasaydık Türkiye'ninkoronavirüs tablosu daha ağır bir tablo olacaktı. Nitekim filyasyonuuygulamayan, sağlık hizmetlerini ekonomik yük olarak gören nüfusu yaşlıülkelerde büyükanneler ve büyükbabalardan geriye fotoğrafları kaldı. Kendimizeövünme payı çıkarmıyoruz ama ister istemez dünyanın kayıpları için deüzülüyoruz." diye konuştu.

"Değerlisağlık çalışanlarımız, size layık sözleri bulmak isterdim ama bu gerçektenzor." ifadesini kullanan Bakan Koca, "Hayatları kurtardınız,hayatınızı riske attınız. Bu toplum sizi terli önlükler içinde gösterenfotoğrafları asla unutmayacak. Sizin sayenizde bir kez daha biliyoruz ki insansağlığına hizmet eden meslekler, iyiliğin ve diğer insani vasıfların en çokgörüldüğü mesleklerdir. Sizlere şükran duyuyoruz. Yükünüz, yorgunluğunuz kısmenazaldı ama bugün de güvencemiz yine sizlersiniz. Milletimin huzurunda, milletimadına size bir kez daha minnettar olduğumuzu ifade ediyorum." dedi.

"Aşı programı muntazam bir şekildeyürüyor"

Şu anazalmış olan kısıtlamaların kaçınılmaz olduğunu belirten Bakan Koca, sözlerinişöyle sürdürdü:

"Kentlerdenköylere insanımız bu kısıtları mecburiyetten öte bir mesuliyet olarak gördü.Yaşlılarımıza, gençlerimize, her birinize tüm kalbimle teşekkür ediyorum. İlkvakadan tam bir yıl sonra bugün 2021'in 11 Mart'ında size yeni bir çağrıdabulunmak istiyorum, karamsarlığı, belirsizlik ve bıkkınlık duygularınıüstümüzden tümüyle atalım. Bütün ruhumuzla, geleceğe ilişkin planlarımızla hayata,yarınlarımıza bağlanalım. Bunu yapmak için güçlü bir nedenimiz var, 13 Ocak'tabaşlayan aşı programı muntazam bir şekilde yürüyor. Aşı programıtamamlandığında daha önce de belirttiğim gibi vaka sayısı örneğin 5'se 1'einmiş, buna yaklaşmış olacak, ağır hasta sözünü çok az duyacağız. Bu tablonunsosyal hayatı nasıl değiştireceğini, 83 milyona nasıl yansıyacağını söylemeyebile gerek yok."

BakanKoca, 1 Mart'tan itibaren kontrollü normalleşme dönemine geçildiğinianımsatarak, 81 ilin durumunu 4 ayrı renkle gösteren bir risk haritasıbulunduğunu söyledi.

Buharitadaki mavi rengin düşük risk düzeyini temsil ettiğine, sarı rengin iseorta düzeyde risk anlamına geldiğine işaret eden Koca, "42 ilimiz bu ikigrupta, 39 ilimizse yüksek veya çok yüksek risk grubunda. Risk haritasındaturuncu ve kırmızıyla gösterilen iller, bütün ülkeye karşı da sorumlular.Başarmak zor değil, mavi iller buna örnektir." dedi.

Koca, biryılda salgın hastalıkların sağlığı tehdit etmekle kalmadığını, hürriyete gözdikerek onu elden aldığını belirterek, şunları kaydetti:

"Kovid-19hürriyetlerimize kısıt koydu, bizi bir hayat tarzına mecbur kıldı. Normalhayata biraz daha yaklaşmamız salgını daha çok geriletmemize bağlı. Gevşeklikgösterir, mevzi kaybedersek aşının kontrolü ele almasını sağlayamaz, üzücügünler yaşarız. Bu ihtimal yüksek değil, umursanmayacak kadar düşük de değil.Tablonun ne kadar hızlı değiştiğini önceki aylardan biliyoruz. Yorulmuşolduğunuzu, 'bu salgın bir bitse' dediğinizi biliyorum. Bu duygu ortak olduğuölçüde güçlü bir duygu. Kovid-19, bilimin karşısında hızlı bir yenilgi alıyordiyebildiğimize göre sıra duygularımızı onarmaya geliyor. İnanmalıyız ki umutkadar büyük bir güç yok. Bilmeliyiz ki yolu kısaltan iyimserliktir."

12 Mar 2021 - 00:00 - Sağlık



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Derincemiz Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Derincemiz Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Derincemiz Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Derincemiz Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.